Επιστήμη

Η έννοια της ενέργειας

Για να αναπνεύσεις, για να κινηθείς, για να μιλήσεις, χρειάζεται ενέργεια. Για να κινηθεί ένα αυτοκίνητο, ένα αεροπλάνο ή ένα πλοίο, είναι απαραίτητη ενέργεια. Γενικά, για κάθε αλλαγή είναι απαραίτητη ενέργεια.

Η ενέργεια είναι μία πολύ διαδεδομένη έννοια στις φυσικές επιστήμες. Ωστόσο, η διατύπωση ενός ορισμού της είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ένα σώμα έχει ενέργεια, όταν κάτω από τις κατάλληλες προϋποθέσεις μπορεί να προκαλέσει μεταβολή στον εαυτό του ή στο περιβάλλον του.

Μορφές της ενέργειας

Η ενέργεια εμφανίζεται σε διάφορες μορφές: κινητική, δυναμική, χημική, πυρηνική, ηλεκτρική, φωτεινή, θερμική κ.α.

Οι δύο βασικές μορφές της ενέργειας είναι η κινητική και η δυναμική.

Κινητική ενέργεια ονομάζουμε την ενέργεια που έχει ένα σώμα λόγω της κίνησης του. Δυναμική ενέργεια ονομάζουμε την ενέργεια που έχει ένα σώμα λόγω της θέσης (π.χ. του ύψους) ή της κατάστασης στην οποία βρίσκεται (π.χ. παραμορφωμένο ελατήριο). Με βάση αυτές, είμαστε σε θέση να περιγράψουμε όλες τις άλλες μορφές ενέργειας. Για παράδειγμα η χημική ενέργεια που υπάρχει αποθηκευμένη στα τρόφιμα είναι συσσωρευμένη δυναμική ενέργεια των μορίων από τα οποία αποτελείται ενώ η ηλεκτρική ενέργεια είναι η ενέργεια που μεταφέρει το ηλεκτρικό ρεύμα λόγω της κίνησης των ηλεκτρονίων (κινητική ενέργεια).

Νόμοι της ενέργειας

Η συνολική ενέργεια διατηρείται (!). Δεν δημιουργείται από το τίποτα, ούτε χάνεται. Αποθηκεύεται ή μετατρέπεται από την μία μορφή σε άλλη.
Ωστόσο πάντα στις μετατροπές από την μία μορφή ενέργειας στην άλλη απελευθερώνεται θερμότητα στο περιβάλλον που είναι πολύ δύσκολο να την συλλέξουμε και να την ξαναχρησιμοποιήσουμε οπότε θεωρούμε ότι αυτή η ενέργεια είναι μη αξιοποιήσιμη και επομένως κατά μία έννοια «χάνεται».

Επειδή ακριβώς όλες οι μηχανές και όλοι οι οργανισμοί χρειάζονται ενέργεια για να λειτουργήσουν πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην χρήση της – γιατί καμία πηγή ενέργειας στην Γη δεν είναι ανεξάντλητη και όπως είδαμε καθώς ρέει… στο τέλος αποβάλλεται στο περιβάλλον με την μορφή θερμότητας όπου και χάνεται η ικανότητα να επαναχρησιμοποιηθεί.
Φανταστείτε πως θα ήταν η ζωή σας χωρίς φαγητό ή χωρίς ρεύμα, χωρίς ψυγείο ή χωρίς υπολογιστές ή μηχανήματα που μπορούν να διατηρήσουν έναν άνθρωπο στην ζωή μετά από ένα ατύχημα…
Για να καταλάβεις πόσο πολύτιμη είναι προσπάθησε για μία ημέρα να μην καταναλώσεις ηλεκτρική ενέργεια.

Βασική Πηγή ενέργειας ο Ήλιος

Η Γη, με βάση όσα γνωρίζουν οι επιστήμονες μέχρι σήμερα, είναι ο μοναδικός πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος στον οποίο υπάρχουν μορφές ζωής και η απορρόφηση ή πρόσληψη ενέργειας από αυτές είναι αναγκαία και απαραίτητη για την επιβίωση τους.

H ΠΗΓΗ ενέργειας για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς είναι ο ΗΛΙΟΣ

Η Ενέργεια εισέρχεται στη Γη με την μορφή ηλιακής ακτινοβολίας (ηλιακή ενέργεια) και εξέρχεται από τη Γη με την μορφή θερμότητας (θερμική ενέργεια). Αν και η θερμική ενέργεια μπορεί να παραμείνει στην ατμόσφαιρα για αρκετό χρονικό διάστημα, τελικά θα διαχυθεί εκ νέου στο διάστημα.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι η ενέργεια ρέει προς μία μόνο κατεύθυνση μέσα στα οικοσυστήματα και τελικά εγκαταλείπει τη ΓΗ.

Επομένως για την διατήρηση της ζωή στον πλανήτη μας (χερσαία και υδρόβια οικοσυστήματα) πρέπει να πραγματοποιείται διαρκώς επαναεφοδιασμός ενέργειας από το φως του ήλιου.

Ροή της Ενέργειας στα φυσικά οικοσυστήματα

Το μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στη γη απορροφάται από την ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και την ξηρά, με αποτέλεσμα την θέρμανση τους.

Μόνο ένα μικρό μέρος του συνόλου της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στην επιφάνεια της Γης χρησιμοποιείται από τα ΦΥΤΑ (0,2%).

Φυτικοί οργανισμοί
Τα ΦΥΤΑ απορροφούν φωτεινή ενέργεια και μετασχηματίζουν ένα μέρος της σε αποθηκευμένη χημική ενέργεια. Πως το καταφέρνουν αυτό;

Μέσω μίας διεργασίας που ονομάζεται ΦωτοΣύνθεση: εκτός από ηλιακή ενέργεια τα φυτά απορροφούν και CO2 από την ατμόσφαιρα και νερό και θρεπτικά συστατικά από το έδαφος και συνθέτουν γλυκόζη, δηλαδή την τροφή τους.
Για αυτό και τα φυτά τα λέμε και ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ ή ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΥΣ οργανισμούς (εαυτός – τρέφω).

Με άλλα λόγια θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα φυτά αποτελούν ένα χημικό εργοστάσιο που μετατρέπει ένα μικρό μέρος της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στη ΓΗ σε χημική ενέργεια που αποθηκεύεται μέσα στους ιστούς τους.

Από την συνολική χημική ενέργεια που θα παραχθεί στους ιστούς ενός φυτικού οργανισμού το φυτό θα χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος της :
1. Για να φτιάξει τα δομικά συστατικά του (το σώμα του) – κορμό, ρίζες, φύλλα, καρπούς
2. Για να αναπτυχθεί (να μεγαλώσει σε μέγεθος)
3. Για να επιτελέσει τις λειτουργίες του
Και επιπλέον από αυτές τις διεργασίες μέσα στα κύτταρα του θα αποβληθεί και θερμική ενέργεια.

Επομένως μόνο ένα μικρό μέρος της χημικής ενέργειας που παράγεται στα ΦΥΤΑ αποτελεί την αποθηκευμένη χημική ενέργεια που είναι η διαθέσιμη πηγή ενέργειας για τα ΦΥΤΟΦΑΓΑ ΖΩΑ

Ζωικοί οργανισμοί
Τα φυτά είναι η βάση της τροφής όλων των ζώων γιατί συντηρούν όλους τους υπόλοιπους ζωντανούς οργανισμούς που είναι ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ (έτερος + τροφή).
Τα ζώα, αναλόγως το είδος τροφής που καταναλώνουν μπορεί να είναι φυτοφάγα, σαρκοφάγα ή παμφάγα. Εάν δεν ανήκουν στην τελευταία κατηγορία τότε τα φυτοφάγα ζώα αποτελούν τον ενδιάμεσο φορέα ενέργειας μεταξύ των φυτών και των σαρκοφάγων ζώων.
Επομένως θα λέγαμε ότι η δεξαμενή ενέργειας για τα φυτοφάγα και τα σαρκοφάγα ζώα είναι η αποθηκευμένη χημική ενέργεια που προσλαμβάνουν καταναλώνοντας άλλα φυτά ή ζώα αντίστοιχα!

Η ενέργεια αυτή, όπως είδαμε και προηγουμένως, προέρχεται από την ενέργεια του ήλιου που είχαν απορροφήσει τα φυτά και η οποία καθώς περνάμε από το ένα τροφικό επίπεδο στο επόμενο… ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ.

Για κάθε τροφικό επίπεδο χρησιμοποιείται μόνο το 10% της ενέργειας του προηγούμενου τροφικού επιπέδου.


Tα φυτά και ζώα χρησιμοποιούν την ενέργεια που προσλαμάνουν για να αναπτυχθούν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους και έτσι τελικά το μεγαλύτερο μέρος της αποβάλλεται σαν θερμότητα στο περιβάλλον (αναπνοή κυττάρων).

Για αυτό υπάρχουν πολύ περισσότερα φυτοφάγα ζώα από σαρκοφάγα, επειδή τα σαρκοφάγα μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο την εναπομένουσα ενέργεια των φυτοφάγων. Εάν υπήρχαν περισσότερα σαρκοφάγα από φυτοφάγα τότε θα εξαφανίζονταν και τα δύο (π.χ. εάν οι λύκοι ήταν πιο πολλοί από τα ελάφια σε ένα δάσος τότε θα τα έτρωγαν όλα και μετά θα πέθαιναν από ασιτία).
Συνεπώς, τα οικοσυστήματα έχουν ανάγκη από ισορροπία για να υπάρχει διαθέσιμη ενέργεια να καταναλώσουν όλοι η οργανισμοί ενός οικοσυστήματος και κατ’ επέκταση να επιβιώσει και ο άνθρωπος.

Aποικοδομητές

Που πηγαίνει όμως η ενέργεια όταν οι οργανισμοί αυτοί πεθάνουν?
Κάποια στιγμή τα φύλλα πέφτουν, το χορτάρι ξεραίνεται και όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί πεθαίνουν. Υπάρχει και μία ομάδα οργανισμών οι οποίοι τρέφονται με ουσίες νεκρών οργανισμών ή τμημάτων τους.


Οι οργανισμοί αυτοί ονομάζονται ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΕΣ και έχουν έναν πολύ σπουδαίο ρόλο στο οικοσύστημα γιατί διασπούν την ύλη (οργανική ύλη) σε απλούστερες ουσίες (ανόργανη ύλη) τις οποίες και αποβάλλουν στο έδαφος.

Αποικοδομητές μπορεί να είναι πτωματοφάγοι (όπως τα όρνια), που διασπούν μεγάλα κομμάτια νεκρής ύλης όπως τα κόκκαλα, μπορεί να είναι οι σαπροφυτικοί οργανισμοί όπως οι γεοσκώληκες που τρέφονται με οργανική ύλη που έχει αποσυντεθεί μερικώς ή μπορεί να είναι χημικοί αποικοδομητές – διάφορα είδη βακτηρίων και μυκήτων (όπως τα μανιτάρια) που διασπούν την οργανική ύλη σε μοριακή κλίμακα.
Επομένως οι αποικοδομητές χρησιμοποιούν την οργανική ύλη σαν πηγή θρεπτικών συστατικών και ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Την ενέργεια αυτή την χρησιμοποιούν για να αναπτυχθούν και να επιτελέσουν την διεργασία της αποικοδόμησης
Ωστόσο και αυτοί αποβάλλουν ένα μέρος της ενέργειας που προσλαμβάνουν στο περιβάλλον με την μορφή θερμότητας. Και αυτοί οι οργανισμοί καταναλώνονται από άλλους ζωικούς οργανισμούς οι οποίοι τρέφονται με αυτούς κτλ

Σχηματισμός ορυκτών καύσιμων

Κατά τον Παλαιοζωικό και Μεσοζωικό γεωλογικό αιώνα, πριν από 100-500 εκατομ. χρόνια έλη γλυκού νερού και αβαθείς θάλασσες, που περιείχαν άφθονη βλάστηση και φυτοπλανκτόν, κάλυπταν μεγάλο μέρος της υδρογείου. Οι αναερόβιες συνθήκες στα βαθύτερα στρώματα αυτών των υδάτινων συλλογών εμπόδιζαν την διάσπαση των υπολειμμάτων μέσω αποδόμησης. Αποτέλεσμα ήταν να συσσωρευτούν τεράστιες ποσότητες νεκρής οργανικής ύλης. Στη διάρκεια εκατομμυρίων ετών, αυτή η οργανική ύλη θάφτηκε κάτω από ιζήματα και μεταμορφώθηκε με την βοήθεια της πίεσης και της θερμοκρασίας. Τα ιζήματα που είχαν ταφεί σε βάθος 2.200-2.500 μέτρων μετουσιώθηκαν σε πετρέλαιο. Ενώ τα ιζήματα που είχαν ταφεί κάτω από 5.000 μέτρα μετουσιώθηκαν σε φυσικό αέριο. Για αυτό το φυσικό αέριο ανακαλύπτεται σε συνδυασμό με το πετρέλαιο ή κατά την αναζήτηση του πετρελαίου. Τέλος οι γαιάνθρακες βρίσκονται είτε σε μεγάλο βάθος μέσα στο γη ή μπορεί να βρίσκονται πολύ κοντά στην επιφάνεια της.

Το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και οι γαιάνθρακές είναι τα γνωστά σε όλους μας ορυκτά καύσιμα και αποτελούν αποθήκες Ενέργειας μέσα στην Γη γιατί, όπως είπαμε, προήλθαν από υπολείμματα φυτικών οργανισμών και επομένως περιέχουν μέρος της ηλιακής ενέργειας την οποία οι φυτικοί οργανισμοί είχαν αρχικά δεσμεύσει πριν εκατ. χρόνια.

Πηγές και χρήσεις της Ενέργειας

ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Α.Ορυκτά καύσιμα (Γαιάνθρακας, Πετρέλαιο, Φυσικό Αέριο)
Τα ορυκτά καύσιμα αν και ενδεχομένως εξακολουθούν να δημιουργούνται μέσω φυσικών διεργασιών έως και σήμερα, δεν μπορούν να θεωρηθούν ανανεώσιμες πηγές επειδή η κατανάλωση τους από τον άνθρωπο είναι πολύ ταχύτερη από την δημιουργία τους.
Ο πολιτισμός μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον γαιάνθρακα, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο για παραγωγή ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα το 81% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας προέρχεται από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτές οι βασικές πηγές της ενέργειας συνδέονται με διαφορετικούς τρόπους με τις καθημερινές χρήσεις.

Γαιάνθρακας: Μετά την εξόρυξη του από τη γη μεταφέρεται σε εργοστάσια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτρισμός).
Πετρέλαιο: Οι μεταφορές (αεροπλάνο, αυτοκίνητο, τρακτέρ, κτλ) εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το πετρέλαιο. Επίσης το πετρέλαιο χρησιμοποιείται για οικιακή θέρμανση και παραγωγή προϊόντων όπως καλλυντικά και φάρμακα.
Φυσικό αέριο: Αν και το μεγαλύτερο μέρος του καταναλώνεται για βιομηχανική και οικιακή χρήση (θέρμανση και μαγείρεμα), το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται με αυξανόμενο ρυθμό για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτρισμός). Επιπλέον χρησιμοποιείται και ως καύσιμο σε οχήματα όπως λεωφορεία και αυτοκίνητα (μεταφορά).

Β. Πυρηνική ενέργεια: Ο ατμός που απελευθερώνεται από την διάσπαση των ατόμων ουρανίου θέτει σε κίνηση έναν κινητήρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα πυρηνικά εργοστάσια παράγουν ηλεκτρική ενέργεια (ηλεκτρισμός). Περισσότερα από 100 εργοστάσια σε όλο τον κόσμο βρίσκονται σε λειτουργία και καλύπτουν το 17% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας.

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ηλιακή ενέργεια: Μεγάλη ποσότητα ηλιακής ενέργειας φτάνει στη Γη και μετατρέπεται, με ολοένα αυξανόμενο ρυθμό, σε ηλεκτρική με την χρήση φωτοβολταικών (ηλεκτρισμός). Επιπλέον μπορούμε να αξιοποιήσουμε τον ήλιο για την θέρμανση του νερού (θερμοσίφωνας) ή για την θέρμανση χώρων αξιοποιώντας τον προσανατολισμό και την ενισχυμένη μόνωση ενός σπιτιού.

Υδροηλεκτρική ενέργεια: Η σύγχρονη αξιοποίηση της δύναμης του νερού που πέφτει από ψηλά σε μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτρισμός).
Αιολική ενέργεια: είναι η ενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση της κίνησης του αέρα. Τα αιολικά πάρκα αποτελούνται από χιλιάδες ανεμογεννήτριες οι οποίες μετατρέπουν την αιολική ενέργεια σε ηλεκτρική (ηλεκτρισμός). Επίσης η αιολική ενέργεια χρησιμοποιείται και για την κίνηση ιστιοφόρων (σκάφος με πανιά) (μεταφορά).

Γεωθερμική ενέργεια: είναι η ενέργεια που εξέρχεται από το εσωτερικό της γης στην επιφάνεια της. Σε διάφορα μέρη του κόσμου, υπάρχουν πηγές ζεστού νερού ή ατμού που χρησιμοποιούνται για την θέρμανση κτηρίων ή για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτρισμός).

Βιομάζα: Η βιομάζα (ξύλο, φυτικά απόβλητα, οργανικά οικιακά απορρίμματα κτλ) περικλείει ηλιακή ενέργεια η οποία έχει δημιουργηθεί κατά την φωτοσύνθεση. Η πρώτη χρήση της βιομάζας σχετίζεται με την καύση ξύλου ή απορριμμάτων για την παραγωγή ένέργειας με την μορφή θερμότητας (θέρμανση) ή ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτρισμός). Επίσης από την σήψη των απορριμμάτων παράγεται βιοαέριο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βιοκαύσιομο (μεταφορά).

H Γη ως Θερμοκήπιο

Σε ένα θερμοκήπιο το τζάμι αφήνει τις ακτίνες του ήλιου να περνούν αλλά ταυτόχρονα παγιδεύει τη θερμότητα του ήλιου μέσα στο θερμοκήπιο. Κάπως ανάλογα λειτουργεί και η ατμόσφαιρα για τη γη. Στα πιο ψηλά σημεία της ατμόσφαιρας υπάρχουν κάποια αέρια, με σημαντικότερο το διοξείδιο του άνθρακα, που συνιστούν το «τζάμι του θερμοκηπίου» καθώς εμποδίζουν μέρος της θερμότητας να χαθεί στο διάστημα και έτσι η γη είναι ένας ζεστός και φιλόξενος πλανήτης. Τα αέρια αυτά ονομάζονται «αέρια του θερμοκηπίου» και το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Η λειτουργία του είναι πολύ σημαντική για την επιβίωση της ζωής στον πλανήτη, όπως την γνωρίζουμε σήμερα, γιατί χωρίς αυτό η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της γης θα ήταν περίπου -190C. Επομένως τα αέρια του θερμοκηπίου λειτουργούν ως κουβέρτα η οποία κρατά τον πλανήτη ζεστό.

Η επιδείνωση του φαινομένου του Θερμοκηπίου

Το πρόβλημα δημιουργείται όταν οι συγκεντρώσεις του διοξειδίου του άνθρακα και των υπόλοιπων αερίων του θερμοκηπίου αυξάνονται σε υπέρμετρο βαθμό. Αυτή η υπερβολική αύξηση περιγράφεται ως
επιδείνωση του φαινόμενου του θερμοκηπίουτο οποίο έχει ως αποτέλεσμα την υπερθέρμανση του πλανήτη και οδηγούν στην παγκόσμια κλιματική μεταβολή.

Πολλοί ερευνητές που ασχολούνται με τις κλιματικές αλλαγές θεωρούν ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες (και κυρίως οι καύση των ορυκτών καυσίμων) ευθύνονται τουλάχιστον εν μέρει για την υπερθέρμανση του πλανήτη και προβλέπουν δραστικές αλλαγές στο κλίμα για τα αμέσως επόμενα χρόνια. Αν η κλιματική αλλαγή δεν αντιμετωπιστεί, όλες οι χώρες του κόσμου ανάλογα με την γεωγραφική θέση που βρίσκονται, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο, θα υποστούν συνέπειες με τον ίδιο ή διαφορετικό τρόπο. Εκτεταμένες περίοδοι ξηρασίας, ανύψωση της στάθμης της θάλασσας, πιο έντονοι τυφώνες και κυκλώνες, συχνότεροι καύσωνες, πυρκαγιές, μεγάλες ελλείψεις νερού, καταστροφές της γεωργικής παραγωγής και άλλες διαταραχές που θα προκαλέσουν ραγδαία μείωση της βιοποικιλότητας, προβλήματα στην βιωσιμότητα (πρόσβαση σε τροφή και νερό) και εκατοντάδες εκατ. κλιματικούς πρόσφυγες.

Επιλογές για την βελτίωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και την πρόληψη ακραίων φαινομένων

Σε πολιτικό επίπεδο, μία πολύ σημαντική απόφαση είναι η θέσπιση παγκόσμιου ορίου για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ενώ παράλληλα θα πρέπει να γίνουν επενδύσεις για την ανάπτυξη ενός αυξημένου ποσοστού παραγωγής ενέργειας από εναλλακτικές πηγές (περιορισμός στην καύση ορυκτών καυσίμων).
Η πυρηνική ενέργεια είναι μία εναλλακτική επιλογή, η οποία δεν συντελεί παρά ελάχιστα στην αύξηση θερμοκρασίας του πλανήτη. Ωστόσο η χρήση της πυρηνικής ενέργειας εγκυμονεί κινδύνους. Τα πυρηνικά εργοστάσια παράγουν ραδιενεργά απόβλητα και ενέχουν την δυνατότητα πρόκλησης πυρηνικού ατυχήματος με ανεξέλεγκτες συνέπειες για τους ζωντανούς οργανισμούς.

Επομένως, το οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης θα πρέπει να στραφεί σε μία πορεία που έχει ως στόχο την μετάβαση σε μία οικονομία που θα στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην σωστή διαχείριση της ενέργειας (εξοικονόμηση) και την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών (ηλιακή, αιολική κτλ). Η πολιτεία έχει την ευθύνη να λάβει μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση και κάποια επιπλέον, όπως, να ενθαρρύνει την ομαδική χρήση οχημάτων και να ενισχύσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς στις αστικές περιοχές.

Από της άλλη, σε κοινωνικό επίπεδο οι πολίτες θα πρέπει να αποκτήσουν περιβαλλοντικά υπεύθυνη συμπεριφορά. Η εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη πρέπει να διατρέχει το αναλυτικό πρόγραμμα όλων των φορέων εκπαίδευσης.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς για να σταματήσετε την υπερθέρμανση του πλανήτη;

Η εξοικονόμηση ενέργειας αρχίζει από την καθημερινή σου ζωή, στο σπίτι σου και με βάση το τρίπτυχο Μειώνω, Επαναχρησιμοποιώ, Ανακυκλώνω.
Αυτό και μόνο είναι η αρχή για τις μεγαλύτερες αλλαγές.

Τέλος, να μην ξεχνάς ότι πολύ σημαντικό είναι να μοιράζεσαι την γνώση σου με τους άλλους.

Αν μπορείς να αλλάξεις εσύ τον τρόπο που σκέφτεσαι και τις συνήθειες που είχες, τότε μπορείς να γίνεις παράδειγμα για τους άλλους και να τους βοηθήσεις να αλλάξουν και τον δικό τους τρόπο σκέψης.

Κατέβασε τα αφισάκια μας - Θυμήσου όσα έμαθες - Διάδωσε τις γνώσεις σου!

Κατέβασε τα αφισάκια μας. Θυμήσου όσα έμαθες. Διάδωσε τις γνώσεις σου!